Van 14 t/m 18 april zijn collega’s van Wijzer Opvang & Onderwijs, samen met collega’s van Primo, in Portugal voor een studiereis rond inclusief onderwijs en kinderopvang.
Tijdens deze reis bezoeken zij verschillende locaties — van voorschool tot en met het voortgezet onderwijs — en gaan zij in gesprek met experts en onderwijsprofessionals. Wat kunnen we leren van hoe inclusie daar vorm krijgt? En wat betekent dat voor onze eigen praktijk?
Op deze pagina nemen we je mee in de ervaringen en inzichten van dag tot dag.
Hoe geef je inclusie écht vorm in onderwijs en opvang?
Tijdens de eerste studiedag brachten we een bezoek aan CERCI in Lissabon, een organisatie die zich al jaren inzet voor de ontwikkeling en ondersteuning van mensen met een beperking. Een plek waar inclusie niet als project wordt benaderd, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks werk.
We gingen in gesprek met de directeur van CERCI en vertegenwoordigers van het ministerie van Onderwijs. Zij namen ons mee in de ontwikkeling die Portugal doormaakt: van gescheiden systemen naar steeds meer inclusief onderwijs.
Die ontwikkeling verloopt niet in één rechte lijn. Het is een proces van proberen, leren en bijstellen, gedragen door een duidelijke overtuiging: iedereen hoort erbij.
Een belangrijke boodschap die we meekregen, is dat inclusie vraagt om mensen die ruimte maken voor leren en meedoen. Zoals zij het zelf verwoorden: “Inclusive education is not a privilege, it is a right.”

Deze eerste dag gaf ons nieuwe inzichten en zet aan tot nadenken. Wat vraagt dit van ons in de praktijk? En hoe kunnen wij hier binnen Wijzer verder vorm aan geven?
Vandaag stonden meerdere locatiebezoeken op het programma —
van voorschool tot en met het voortgezet onderwijs.
Wat opviel, is dat inclusie hier niet iets is wat je “erbij doet”, maar een manier van werken die door de hele organisatie heen zichtbaar is. Dat vraagt om leiderschap, samenwerking en ruimte om te blijven leren.
Het is niet altijd een makkelijke route, maar laat wel zien wat het kan opleveren: een omgeving waarin ieder kind mee kan doen.
Wat misschien nog wel het meest raakte, was de aandacht voor de kinderen.
Iedereen hoort erbij.
